Elia was een profeet die bekend stond om zijn passie en directheid. Hij ging altijd recht op zijn doel af, maar zelfs zo’n krachtig persoon kan op een bepaald moment uitgeput raken. In dit verhaal volgen we Elia wanneer hij helemaal op is en niet meer weet hoe hij verder moet. Juist van deze Elia leren we hoe belangrijk het is om terug te keren naar de bron en onze energie weer op te laden.
De context: Koning Achab en Izebel
In de 9de eeuw voor Christus regeerde koning Achab over het noordelijke deel van Israël. Door zijn huwelijk met Izebel, een Fenicische prinses, werd de verering van Baäl – de god van storm en vruchtbaarheid – op staatsniveau ingevoerd. Izebel probeerde de profeten van JHWH uit te roeien en verving ze door honderden Baäl-profeten.
De krachtmeting op de berg Karmel
Net voor dit verhaal vond er een spectaculaire confrontatie plaats op de berg Karmel. Elia daagde de Baäl-profeten uit: de god die zou antwoorden met vuur, was de ware God. JHWH antwoordde, het volk erkende Hem, en Elia liet de Baäl-profeten doden. Elia dacht dat dit het keerpunt zou zijn, maar Izebel reageerde met woede en zwoer hem binnen 24 uur te doden.
Vlucht en uitputting
Elia vlucht weg, diep geraakt door het kwaad dat hij ziet. Hij zoekt veiligheid en trekt naar Berseba, een pelgrimsoord, maar uiteindelijk gaat hij de woestijn in. Na een dagreis laat hij zich onder een bremstruik vallen – een plek die symbool staat voor dood en eenzaamheid. Daar bidt hij om te mogen sterven; het wordt hem allemaal te veel. Hij is verzadigd van het leed en uitgeput door de dreiging van Izebel.
Alleen zijn en tot rust komen
Elia valt in slaap, een moment van rust en contact met zijn innerlijke kern. Zelfs de grootste profeet kan opgebrand raken. Soms helpt geen goede raad meer, en is het gewoon op. Zijn dienaar heeft hij achtergelaten, want sommige tochten moet je alleen maken. De ontmoeting met God gebeurt niet in de massa, maar in de stilte tussen jou en het goddelijke.
Reflectie: Herken jij dit?
-
Ken je het gevoel van uitgeput zijn, moegestreden, opgebrand, het vuur kwijt?
-
Zie je dit bij jezelf of anderen? Wanneer was dat, en wat deed het met jou?
-
Soms moet je alleen verder. Heb jij dat meegemaakt? Hoe voelde dat, wat gebeurde er in jezelf, en hoe kijk je er nu op terug?
Liedsuggestie: Als alles duister is.(Taize)
Hier in dit liggen, in de erkenning van de eigen kleinheid, in de erkenning dat ook ik kan falen, gebeurt er toch iets. Er opent zich iets anders, het andere komt in het leven binnen, brengt je opnieuw tot leven. In de leegt toont zich iets anders.
In het verhaal komt een engel, een boodschapper van God, die hem aanraakt en zegt: sta op en eet. Kom terug tot leven, hier is eten voor je ziel. De engel vertelt hem wat hij zelf al helemaal niet meer geloven kan: begin opnieuw. Sta op en eet. Tweemaal stoot de engel hem aan. God is echt bezorgd Hij dringt aan: sta op en eet. Kom terug tot leven.
Wanneer je niet weet hoe je verder moet of het wel zo verder gaat, komen er momenten waarop het andere je leven binnen stapt en je een sprankje hoop aanbiedt: een beetje brood en een beetje water, een struik om onder te schuilen, een goed gesprek of een beetje rust. Neem dat aan en kijk hoe het verder zal gaan. Eén stapje per keer. Eén stapje is genoeg. En dan het volgende en het volgende, dat is de weg naar Gods berg.
Reflectie: Wat is jouw voedsel voor de ziel?
- Wat is voor jou voedsel voor je ziel?
Wat geeft jou nieuwe (levens)energie?
Waar vind of zoek je die? Wat doet dit voedsel met je?
- Zijn voedsel kwam onverwacht, van buitenaf.
“Er opent zich iets anders, het andere komt in het leven binnen, brengt je opnieuw tot leven.
In de leegt toont zich iets anders.” Heb jij dat ook al eens ervaren? Kan je dit beschrijven?
Welke betekenis heeft dit voor jou?
- Sta op en leef, begin opnieuw, één stapje per keer. Wat betekent dat voor jou?
Wanneer heb jij dat al ervaren?
Suggestie:
Neem vandaag een moment om stil te staan bij wat jou kracht geeft.
Deel hieronder wat voor jou “voedsel voor de ziel” betekent, of laat weten welk lied jou kracht geeft. Samen kunnen we elkaar inspireren en bemoedigen!
Miro board
Elia’s reis naar transformatie
Soms heb je een periode nodig om tot jezelf te komen. Elia, onderneemt een indrukwekkende tocht van veertig dagen en nachten. Veertig: een getal dat staat voor verandering en innerlijke groei. Zijn bestemming? De berg Horeb, een plek waar mensen volgens oude verhalen dicht bij God komen en waar openheid en ontvankelijkheid centraal staan.
Op de berg trekt Elia zich terug in een grot – een symbool voor terugkeer naar de oorsprong, een plek van dood en wedergeboorte. Daar, in de stilte, stelt God hem vragen: “Waarom ben je hier? Wat zoek je? Wat kan Ik voor je doen?” Elia stort zijn hart uit. Hij heeft zich volledig ingezet, maar voelt zich alleen en bedreigd.
God nodigt Elia uit om uit de grot te komen en voor Hem te staan. Wat volgt is een poëtische beschrijving van Gods aanwezigheid: eerst een storm, dan een aardbeving, daarna vuur – maar telkens is God daar niet. Uiteindelijk is het in het suizen van een zachte bries dat Elia God ontmoet. Niet in overweldigende kracht, niet in angst of autoriteit, niet in vuur en passie , maar in de stilte voorbij het ‘ik’, waar woorden overbodig worden. Pas wanneer alles stil wordt – in het zachte suizen van een bries – ervaart Elia de aanwezigheid van God. Voorbij de woorden, voorbij de beelden, voorbij het ‘ik’. Alleen de aanwezigheid van het onzegbare, het onvoorstelbare, dat is God.
Dit verhaal nodigt uit tot stilte en reflectie: soms vind je antwoorden niet in het lawaai van de wereld, maar in de stilte van je eigen hart. Durf stil te staan, te luisteren en te ontdekken wat er écht toe doet, hier en nu. Verleden, heden en toekomst vallen samen in een helder bestaan. In de adem, in het aanwezig zijn op dit moment, kun je verbinding voelen met alles om je heen – en met God.
Reflectie: de stilte ingaan
-
Heb jij wel eens zo’n ‘bergmoment’ gehad, een moment van helderheid en verbinding met jezelf of iets groters? Wat deed dat met je?
-
Zoek een plek waar je vijf minuten stil kunt zijn. Adem rustig in, houd even vast, adem uit, houd weer vast. Voel je voeten op de grond, verbonden met alles wat leeft. Hier, in de stilte, kun je contact maken met het diepste in jezelf.
Suggestie:
In de stilte.
Ga ergens zitten.
Zet een timer op.
Luister.
Hoeveel geluiden hoor je?
Lied
Stilte, Nederland zingt, https://www.youtube.com/watch?v=aYzzGYdi4fA
La Nuit, uit Les Choristes: https://www.youtube.com/watch?v=Vel-9_wA_WQ&list=RDVel-9_wA_WQ&start_radio=1
Bij de laatste zin wil ik nog even stilstaan: Maar Ik laat in Israël een rest* over: zevenduizend man die hun knie niet gebogen hebben voor Baäl en die hem niet gekust hebben.’
“Maar Ik laat in Israël een rest over: zevenduizend man die hun knie niet gebogen hebben voor Baäl en die hem niet gekust hebben.” Zou het niet genoeg zijn als er nog 7000 rechtvaardigen zijn? Dit getal komt vaker terug in de Bijbel. Denk aan Abraham, die Sodom en Gomorra wilde redden: als er nog een paar rechtvaardigen waren, zou God de stad sparen.
7 is meer dan een getal. Het staat symbool voor dat stukje in de mens dat standhoudt, dat niet breekt. 7 is een heilig getal, een priemgetal, niet deelbaar. Het betekent: toegewijd aan God, heelgemaakt, voltooid.
Dat kleine deel – of het nu 7 of 7000 is – is van God, heelgemaakt door God. God heeft mensen nodig zoals Elia: mensen die nooit opgeven, die blijven zoeken naar dat 7de of 7000ste stukje dat standhoudt. Elia gaf de mensen niet op. Wat er ook gebeurt, blijf zoeken naar dat stukje in jezelf, in anderen, in de wereld.
Suggestie:
Ga wandelen, alleen of met twee.
7 passen zwijgen jullie, dan pas praten jullie om de beurt. Denkverder na over de vraag 7 is genoeg om de wereld te redden? wat zou dit kunnen betekenen voor mensen vandaag?
Elia 1 Kon 19, 1-18
[1] Toen Achab aan Izebel meedeelde wat Elia allemaal gedaan had en hoe hij alle profeten met het zwaard had gedood, [2] stuurde Izebel een bode naar Elia met de boodschap: ‘De goden mogen mij dit aandoen en nog erger als ik u niet binnen vierentwintig uur het lot van de profeten heb laten delen.’ [3] Toen hij dat gehoord had, probeerde hij zijn leven in veiligheid te stellen en vertrok naar Berseba, dat tot Juda behoorde. Daar aangekomen liet hij zijn dienaar achter. [4] Na een tocht van een dag in de woestijn kwam hij bij een bremstruik. Hij ging eronder zitten. Hij wilde sterven en zei: ‘Het wordt mij teveel, heer; laat mij sterven want ik ben niet beter dan mijn voorvaders.’ [5] Daarna ging hij onder de bremstruik liggen en sliep in. Maar opeens stootte een engel hem aan en zei tegen hem: ‘Sta op en eet.’ [6] Hij keek op en daar zag hij aan zijn hoofdeinde een koek, op gloeiende stenen gebakken, en een kruik water. Hij at en dronk en viel weer in slaap. [7] Maar opnieuw, voor de tweede maal, stootte de engel van de heer hem aan en zei: ‘Sta op en eet; anders gaat de reis uw krachten te boven.’ [8] Toen stond hij op, at en dronk, en gesterkt door dat voedsel liep hij veertig dagen en nachten, tot hij de berg van God, de Horeb* bereikte.
[9] Daar ging hij een grot binnen en overnachtte er. Toen kwam het woord van de heer tot hem: ‘Waarom bent u hier, Elia?’ [10] Hij antwoordde: ‘Omdat ik mij met al mijn ijver ingezet heb voor de heer, de God van de machten. De Israëlieten hebben uw verbond met voeten getreden, uw altaren omvergehaald en uw profeten met het zwaard gedood; ik alleen ben overgebleven en mij staan ze naar het leven.’ [11] Maar de heer zei: ‘Ga naar buiten en treed voor de heer op de berg.’ Toen trok de heer voorbij. Er ging een zeer zware storm voor de heer uit die bergen deed splijten en rotsen verbrijzelde. Maar de heer was niet in de storm. Op de storm volgde een aardbeving. Maar ook in de aardbeving was de heer niet. [12] Op de aardbeving volgde vuur. Maar ook in het vuur was de heer niet. Op het vuur volgde het suizen van een zachte bries. [13] Zodra Elia dit hoorde, bedekte hij zijn gezicht met zijn mantel, ging naar buiten en bleef staan bij de ingang van de grot. En toen klonk er een stem die hem vroeg: ‘Waarom bent u hier, Elia?’ [14] Hij antwoordde: ‘Omdat ik mij met al mijn ijver ingezet heb voor de heer, de God van de machten. De Israëlieten hebben uw verbond met voeten getreden, uw altaren omvergehaald en uw profeten met het zwaard gedood; ik alleen ben overgebleven en mij staan ze naar het leven.’ [15] Toen zei de heer tegen hem: ‘Ga dezelfde weg terug en ga door de woestijn naar Damascus; als u daar gekomen bent, moet u Hazaël zalven* tot koning van Aram. [16] Jehu, de zoon van Nimsi, moet u zalven tot koning van Israël, en Elisa, de zoon van Safat uit Abel-Mechola, moet u zalven tot uw opvolger als profeet. [17] Wie ontkomt aan het zwaard van Hazaël zal gedood worden door Jehu en wie ontkomt aan het zwaard van Jehu zal gedood worden door Elisa. [18] Maar Ik laat in Israël een rest* over: zevenduizend man die hun knie niet gebogen hebben voor Baäl en die hem niet gekust hebben.’
(Tekst overgenomen uit https://rkbijbel.nl/kbs )
